Faza Księżyca dzisiaj
Dowiedz się, jaka jest dzisiaj faza Księżyca. Aktualne informacje o ruchu Księżyca, szczegółowy kalendarz faz księżycowych i ciekawostki dla obserwatorów nieba.Jaka jest teraz faza Księżyca?
Teraz faza Księżyca to «Przybywający sierp»

Kalendarz faz Księżyca na bieżący miesiąc, Lipiec 2026
| Pn | Wt | Śr | Cz | Pt | So | Nd |
|---|---|---|---|---|---|---|
|
1
![]() |
2
![]() |
3
![]() |
4
![]() |
5
![]() |
||
|
6
![]() |
7
![]() |
8
![]() |
9
![]() |
10
![]() |
11
![]() |
12
![]() |
|
13
![]() |
14
![]() |
15
![]() |
16
![]() |
17
![]() |
18
![]() |
19
![]() |
|
20
![]() |
21
![]() |
22
![]() |
23
![]() |
24
![]() |
25
![]() |
26
![]() |
|
27
![]() |
28
![]() |
29
![]() |
30
![]() |
31
![]() |
Księżyc wygląda inaczej, ponieważ z Ziemi dobrze widoczna jest tylko część jego powierzchni oświetlona przez Słońce, natomiast część nieoświetlona pozostaje prawie niewidoczna na tle ciemnego nieba. Jest to wynik jego ruchu wokół Ziemi i tego, która część oświetlonej strony jest dla nas widoczna. Kąt, pod którym obserwujemy oświetlony obszar, stale się zmienia i właśnie dlatego pojawiają się różne fazy — od cienkiego sierpa do pełni.
Schematyczne przedstawienie ruchu Księżyca wokół Ziemi



Po lewej stronie znajduje się Słońce, a po prawej Ziemia i Księżyc. Na schemacie Ziemia jest zwrócona do nas biegunem północnym, dlatego Księżyc krąży wokół Ziemi przeciwnie do ruchu wskazówek zegara. Na schemacie widoczne są oświetlone obszary. Właśnie w takiej pozycji obiekty znajdują się w danym momencie; ich położenie na schemacie jest obliczane i wyświetlane w czasie rzeczywistym. Skala oczywiście nie jest zachowana, w przeciwnym razie wszystkie obiekty byłyby przedstawione jako punkty na czarnym tle.
Główne fazy to: nów, pierwsza kwadra, pełnia i ostatnia kwadra. Pomiędzy nimi Księżyc stopniowo zmienia oświetlenie.
Nów to moment, gdy Księżyc znajduje się między Ziemią a Słońcem i jego oświetlona strona jest zwrócona od nas, dlatego na niebie jest prawie niewidoczny.
Około tydzień po nowiu Księżyc pokonuje część swojej orbity wokół Ziemi i połowa jego tarczy jest oświetlona. W tym czasie Księżyc jest widoczny wieczorem i w nocy. Pierwsza kwadra występuje, gdy kąt Słońce–Ziemia–Księżyc wynosi 90°.
Około dwa tygodnie po nowiu Księżyc znajduje się po przeciwnej stronie Ziemi względem Słońca i jego tarcza jest całkowicie oświetlona. W tym czasie Ziemia znajduje się między Słońcem a Księżycem. Księżyc jest widoczny całą noc i osiąga maksymalną jasność.
Ostatnia kwadra to faza Księżyca, gdy jego tarcza znów jest w połowie oświetlona, ale w okresie ubywania. Występuje około trzy tygodnie po nowiu. W tym czasie Księżyc znajduje się w kwadraturze ze Słońcem, czyli kąt Słońce–Ziemia–Księżyc wynosi 90°, ale po przeciwnej stronie orbity niż w pierwszej kwadrze.
Czas wschodu i zachodu Księżyca jest bezpośrednio związany z jego fazą. Każda faza odpowiada określonej pozycji Księżyca względem Słońca i to właśnie decyduje, o której porze dnia Księżyc pojawia się i znika na horyzoncie.
- Nów: Księżyc na niebie znajduje się obok Słońca. Wschodzi mniej więcej razem ze Słońcem rano i zachodzi wieczorem. Dlatego w nocy nie jest widoczny.
- Pierwsza kwadra: Księżyc znajduje się pod kątem 90° względem Słońca. Wschodzi około południa, jest widoczny wieczorem i zachodzi około północy.
- Pełnia: Księżyc znajduje się po przeciwnej stronie Ziemi względem Słońca. Wschodzi mniej więcej o zachodzie Słońca, jest widoczny całą noc i zachodzi o świcie.
- Ostatnia kwadra: Księżyc ponownie znajduje się pod kątem 90°, ale po drugiej stronie. Wschodzi około północy, jest widoczny rano i zachodzi około południa.
Czas wschodu i zachodu Księżyca w różnych fazach
| Fazy Księżyca | Średni czas wschodu Księżyca | Kulminacja (najwyższy punkt na niebie) | Średni czas zachodu Księżyca |
|---|---|---|---|
Nów ![]() |
~6:00 | ~12:00 | ~18:00 |
Pierwsza kwadra ![]() |
~12:00 | ~18:00 | ~0:00 |
Pełnia ![]() |
~18:00 | ~0:00 | ~6:00 |
Ostatnia kwadra ![]() |
~0:00 | ~6:00 | ~12:00 |
Cykl księżycowy to okres zmiany faz Księżyca. Rozpoczyna się od nowiu, przechodzi przez pierwszą kwadrę, pełnię, ostatnią kwadrę i kończy się nowym nowiem.
Pełny cykl faz Księżyca — od nowiu do następnego nowiu — trwa około 29,5 dnia.
To okres, w którym Księżyc wykonuje pełny obrót wokół Ziemi względem gwiazd.
Trwa około 27 dni, 7 godzin i 43 minuty.
To okres między dwiema takimi samymi fazami Księżyca, na przykład od nowiu do następnego nowiu. Jest równy długości cyklu księżycowego.
Podczas ruchu Księżyca Ziemia również przesuwa się po swojej orbicie wokół Słońca. Aby Księżyc ponownie znalazł się w tej samej pozycji względem Słońca i fazy się powtórzyły, musi pokonać trochę więcej niż pełny obrót wokół Ziemi. Dlatego miesiąc synodyczny jest dłuższy od gwiazdowego o około 2 dni.
Miesiąc syderyczny Księżyca



Miesiąc synodyczny Księżyca



Nachylenie sierpa Księżyca różni się na różnych szerokościach geograficznych, ponieważ kąt między płaszczyzną ekliptyki a horyzontem zmienia się w zależności od położenia obserwatora na Ziemi. Na równiku ekliptyka przecina horyzont prawie pionowo i sierp wydaje się bardziej poziomy, jak mała łódka. Na średnich szerokościach geograficznych ekliptyka jest nachylona, więc sierp wydaje się stać pod kątem. Na wysokich szerokościach nachylenie jest jeszcze większe, ponieważ Słońce i Księżyc przechodzą nisko nad horyzontem. Różnica w nachyleniu sierpa jest więc związana z geometrią obserwacji i położeniem obserwatora na powierzchni Ziemi. Innymi słowy, nachylenie sierpa Księżyca zmienia się na różnych szerokościach geograficznych, ponieważ patrzymy na niego pod różnym kątem.
Nachylenie sierpa Księżyca w zależności od szerokości geograficznej obserwatora (przy wschodzie)
| Fazy Księżyca | Półkula północna | Równik | Półkula południowa |
|---|---|---|---|
| Przybywający sierp | ![]() |
![]() |
![]() |
| Pierwsza kwadra | ![]() |
![]() |
![]() |
| Ostatnia kwadra | ![]() |
![]() |
![]() |
| Ubywający sierp | ![]() |
![]() |
![]() |
Księżyc zawsze zwrócony jest do Ziemi tą samą stroną z powodu zjawiska synchronicznej rotacji, spowodowanego zjawiskiem pływowego zablokowania. Księżyc obraca się wokół własnej osi w tym samym czasie, w którym wykonuje pełny obieg wokół Ziemi. Oznacza to, że podczas jednego obiegu wokół Ziemi Księżyc obraca się raz wokół własnej osi. W rezultacie zawsze zwrócony jest do Ziemi tą samą stroną.
































